EMDR nedir, nasıl çalışır?

EMDR nedir?

EMDR, açılımı "Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme" olan yapılandırılmış bir psikoterapi yöntemidir. 1980'lerin sonunda geliştirilmiş, o günden bu yana yüzlerce çalışmayla incelenmiş ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından travma sonrası stres bozukluğunda önerilen yöntemler arasına alınmıştır.

EMDR geçmişi unutturmaz. Geçmişte yaşanan olayın zihindeki duygusal yükünü azaltır.

Travma neden takılıp kalır?

Normal koşullarda yaşadığımız her deneyim beyinde işlenir ve geçmişe ait bir bilgi olarak yerleşir. Hatırladığımızda üzücü olabilir, ama bugünkü hâlimizi ele geçirmez.

Travmatik bir olayda bu işleme süreci tamamlanamaz. Anı, ham hâliyle — o anki görüntüler, sesler, bedensel duyumlar ve duygularla birlikte — depolanır. Bu yüzden yıllar geçse de hatırlandığında ilk günkü yoğunlukta hissedilir.

EMDR'nin yaptığı, bu takılıp kalmış anının işlenmesini yeniden başlatmaktır. Anı silinmez; yerine oturur.

Sekiz aşamalı protokol

EMDR gelişigüzel uygulanan bir teknik değil, sekiz aşamadan oluşan yapılandırılmış bir protokoldür:

1. Öykü alma: Kişinin geçmişi ve çalışılacak hedefler belirlenir.
2. Hazırlık: Güvenli alan ve gevşeme teknikleri kazandırılır.
3. Değerlendirme: Hedef anı, ona bağlı inanç ve bedensel duyum belirlenir.
4. Duyarsızlaştırma: Çift yönlü uyarım eşliğinde anı işlenir.
5. Yerleştirme: Olumlu inanç güçlendirilir.
6. Beden tarama: Kalan bedensel gerginlik kontrol edilir.
7. Kapanış: Seans güvenli biçimde sonlandırılır.
8. Yeniden değerlendirme: Sonraki seansta değişim gözden geçirilir.

Seansta ne oluyor?

İşleme sırasında kişi hedef anıya odaklanırken terapist çift yönlü uyarım uygular — genellikle gözle takip edilen bir el hareketi, bazen ses veya dokunsal uyarım. Bu sırada anı üzerine düşünmek yerine, zihinde ne olursa olsun gözlemlenir.

Aralarda durulur ve ne geldiği sorulur. Görüntüler, düşünceler, bedensel duyumlar ya da hiçbir şey gelebilir; hepsi geçerlidir. Süreç boyunca kontrol tamamen danışmandadır: istediğiniz anda durabilir, istemediğiniz bir anıyla çalışmayı reddedebilirsiniz.

EMDR'nin belirgin bir avantajı, travmayı ayrıntılı olarak anlatmayı gerektirmemesidir. Bu, konuşmakta zorlanan kişiler için yöntemi erişilebilir kılar.

Sık sorulan sorular

Kaç seansta sonuç alınır?

Tek bir olaya bağlı travmalarda görece az sayıda seansta belirgin sonuç alınabilir. Çocukluk dönemine yayılan çoklu travmalarda süreç daha uzundur ve genellikle diğer yöntemlerle birleştirilir.

Herkese uygulanabilir mi?

Çoğu kişiye uygulanabilir. Bazı tıbbi ve psikiyatrik durumlarda ek değerlendirme gerekir; bu ilk seanslarda belirlenir.

Kim uygulayabilir?

EMDR, eğitim almış ve süpervizyon sürecinden geçmiş uygulayıcılar tarafından yürütülmelidir. Uygulayıcının akreditasyon durumunu sormaktan çekinmeyin.